Mersin pahalı su ücretlerine isyan ederken MESKİ’nin 2024 yılı faaliyet raporuna ilişkin Sayıştaş’ın skandal tespitlerde bulunduğuna dikkat çeken muhalefet, CHP’li Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer’e, “Hesap hatası yapanlara soruşturma açılacak mı?” sorusunu yöneltti.
HEDİYE EROĞLU
Mersin’de pahalı su ücreti tartışması sürerken Mersin Su ve Kanalizasyon İdaresi’nin (MESKİ) kötü yönetildiğine yönelik eleştirilerde artıyor.
Son olarak geçtiğimiz günlerde yapılan genel kurul toplantısında Sayıştay’ın MESKİ’nin 2024 yılı faaliyet raporuna ilişkin skandal tespitlerde bulunduğuna dikkat çeken muhalefet, CHP’li idareye yüklendi.
“MESKİ’NİN GELİR- GİDERİNİN BOZULMUŞ VE BU SAYIŞTAY TARAFINDAN BİR ELEŞTİRİ KONUSU”
MESKİ’nin 2025 yılı kesin hesabı görüşmelerinde söz alan MHP Grup Başkanvekili Muharrem Şimşek, “MESKİ’nin 2025 yılı gelirlerine baktığımızda kısa vadeli 8 milyar 588 milyon TL gelir elde etmişiz. Borcumuz ise kısa vadede 6 milyar 73 milyon TL olmuş. Gelire borcu oranladığımız takdirde yüzde 70 civarında bir orana ulaşıyoruz. Uzun vadede toplam borcumuz ile gelirlerimizi karşılaştırdığımızda da burada da yüzde 88’lik bir orana ulaşıyoruz.
Dönem varlıklarını kısa vadeli borçlara oranladığımızda da yüzde 50 gibi bir varlığımız var. Ancak MESKİ’ni yapısı itibariyle bu tahakkuktan kaynaklı bir alacak ağırlıklı dönem varlık dolayısıyla ocak ayı içerisinde de rutin giderlerimiz devam edeceği için dönem varlıklarının yüzde 50’yi karşıladığı söylenemez.
Burada geçen gün görüştüğümüz Sayıştay bulgusunda da belirtilen ve MESKİ’nin gelir- giderinin bozulmuş olması ve bunun Sayıştay teftiş elemanı tarafından bir eleştiri konusu yapılmış olması burada 2025 yılındaki durumumuzun da ne olduğunu bir bilgi olarak veriyorum.
2025 yılında 8 milyar 588 milyon TL gelire karşılık, 9 milyar 826 milyon TL gider yapılmış. Dolayısıyla aradaki fark bir miyar 238 milyon TL olmuş. Bu da 2025 yılında Sayıştay bulgusunu bir tık daha güçlendiriyor.
Tedbir almamız gerekiyor diye düşünüyorum. 2025 yılı teftişinde yine o bulguyla karşılaşma ihtimalimiz çok yüksek” dedi.
MESKİ’NİN BORCU 4 MİLYAR TL
Bunun üzerine Büyükşehir Belediye Başkanı CHP’li Vahap Seçer, MESKİ’nin 2026 yılı Mayıs başı itibariyle yaklaşık 4 milyar TL borcu olduğunu söyleyerek, “2025 yılında 6 milyar TL borçla devredilmişti, şuanda geçen yılın gelir bütçesine oranı yüzde 50’lere düştü. Büyükşehir Belediyesi’nin bu oranı biraz daha iyi, bir önceki yılın geliri bütçesine göre yüzde 158’lerden yüzde 25’lere geriledi. MESKİ’nin bu oranının yüzde 100’ün üzerinden, yüzde 50’leere inmesi ki MESKİ’nin yatırımcı bir şirket olduğunu düşünürseniz gayet iyiye doğru gittiğini söyleyebiliriz.
“BÜYÜKŞEHİR’İN MALİ DİSİPLİNİ ÇOK İYİ”
Şunu rahatlıkla ifade edebilirsiniz; Mersin Büyükşehir Belediyesi’nin tartışmasız mali disiplini 30 büyükşehir içerisinde en iyi belediyelerin en başında geliyor. Bizim şuandaki toplam borcumuzun gelir bütçemize oranı yüzde 25 gibi bir seviyelerde. Bu kadar da hizmet, yatırım yapan bir belediyede MESKİ’de süratle mali disiplini sağlama yolunda çok da önemli aşamalar kaydetti.
Borçsuz belediye olmaz ancak hesapsız kitapsız, mantıksız o belediyenin gerçeklerine aykırı borçlanma olur. Bu da eleştiriye açıktır. Ama mutlaka belediyeler borçlu olur. Ama bunun da açıklanabilir bir mantığının olması lazım. Gayet iyi bir yolda olduğumuz söyleyebilirim” dedi.
MUHALEFETİN MESKİ İLE İLGİLİ ÇOK CİDDİ ENDİŞELERİ VAR
AKP Grup Başkanvekili Mustafa Turan ise adeta isyan etti. Seçer’in MESKİ ile ilgili çizdiği profili eleştiren Turan, “Arkadaşlara çalışmalarından dolayı çok teşekkür ediyorum fakat benim MESKİ ile ilgili çok ciddi endişelerim var. Diyeceksiniz ki nedir? MESKİ’nin bize verdiği rakamların, hesapların doğruluğundan şüphem var. Neden bunu söylüyorsunuz diyeceksiniz, şundan dolayı. MESKİ’nin bize verdiği bazı bilgiler var. Fakat bu bilgilerin maalesef biz Sayıştay raporu ile birebir uyumlu olmadığını görüyoruz.
“MESKİ’NİN 2024 RAPORUNDA SKANDAL BİLGİLER VAR”
MESKİ’nin 2024 yılı raporunu okuduğumda çok skandal denilebilecek bilgiler gördü ben. Çok acayip şeyler gördüm, hayal edemeyeceğim şeyler. MESKİ kadar büyük bir kuruluş ki muhtemeldir ki birçok ilçeden büyüktür, MESKİ öyle bir muhasebe tutmuştuk ki ana hesaplar bazında bile ayrım yapılmamış. Ve bunu Sayıştay eleştiri konusu yapmış. Sayıştay, ‘Hesapları karıştırıyorsunuz’ demiş. Bazı mükellefler vardır işini çok kötü yapar çünkü neden; kaçağı göçeği vardır, müfettişin önüne evrak giderken ‘o benim ayıbımı bulsun, ben neden önüne koyayım ki’ der. Bu hesabı görünce aklıma bu geldi. Sanki MESKİ’de çok ayıp, eksik var da onun için Sayıştay’a net bilgi vermiyor?
MESKİ’DE RAKAMLAR BİRBİRİNİ TUTMUYOR
Sayıştay raporuna göre; idarenin mülkiyetinde taşınmazların icmal tablosundaki değeri 449 milyon TL. Bilgisayar diye bir şey var böyle bir hata olabilir mi? Yüzde 50 yanılma yok! Mizandaki rakamda 15 kat yanılma yapılmış gerçek değer 6 milyar. Arada devasa fark var. MESKİ’de muhasebeden anlayan hiç kimse yok mu? Böyle bir tablo nasıl yapılır?
Ayrıca taşınmazların toplam değeri 160 milyon 991 bin TL iken icmalde, mizanda bu rakam 243 milyon TL, yani yüzde 50 fazla var.
Böyle olunca biz bu rakamlara nasıl inanacağız?
Siz bazen ‘şu kadar yatırım bütçesi yaptık’ diyorsunuz ama rakamlar doğru mu? Şüphelerimiz var. Merak eden var ise Sayıştay’ın internet sitesine girerler bakarlar, bu rakamların hepsi orada var. Bizim MESKİ’nin ne kadar güzel muhasebe yaptığına dair.
“ŞİMDİ BİZ BU RAKAMLARA NASIL İNANACAĞIZ?”
Bunun dışında ayrıca idarenin mülkiyetinde olup diğer idarelerin kullanımına tahsis edilen taşınmazların değeri bilançoda yok. Arazilerinizi başkalarınıza tahsis ediyorsunuz ama bunun kaydı yok. Şimdi biz bu rakamlara nasıl inanacağız?
2024 yılına ilişkin maddi duran varlıklara ilişkin MESKİ’nin bilançosunda değer yok. Böyle bir şey olabilir mi? Her hangi bir şirkette bu olabilir mi?
Bunun gibi MESKİ’nin pek çok değerinin yanlış olduğunu Sayıştay ispat ediyor. O kadar büyük hatalar var ki; bir tane gider var ki burada MESKİ’ye haksızlık ediyor.
Bir otobüsü boyarsanız, tekerini değiştirirseniz değeri artar ama MESKİ bunu yakıt giderine sayıyor. MESKİ’nin varlığı hiç ediliyor. MESKİ’nin 50 milyon varlığı varken bu 40 milyon görünüyor, bu da muhasebe kayıtlarından dolayı oluyor. Aynı zamanda diğer rakamların inandırıcılığını götürüyor” dedi.
“MESKİ NETİCEYE TESİR EDECEK BİR HATA OLMADIĞINI SÖYLÜYOR”
Araya giren MESKİ Genel Müdürü Ali Rıza Özdemir ise “Sayıştay bulguları sonraki yıl düzeltilmek zorunda. Ben de muhasebeci olmam nedeniyle konuya vakıfım. Şuanda kayıtlarımızda her hangi bir sorun yok, unlar küçük teknik hatalar” savunması yaptı.
“MESKİ neticeye tesir edecek bir hata olmadığını söylüyor” savunması yaparak, eleştirilere cevap vermeye çalıştı. “MESKİ rakamları inandırıcı olmalı” diyen Seçer, “Bu bir gerçek, bu beni de rahatsız eder. Benim önüme gelen evraklar üzerinden sunum yapılıyor ben de onun üzerinden size gelip sunum yapıyorum. Bu demek değildir ki sizin denetim hakkınız yok. Meclis üyelerimize söylüyorum CHP’li veya idareyi destekleyen tüm parti meclis üyelerin ede, muhalefet grubuna da söylüyorum. Ben denetimden asla imtina etmem, kaçmam, Bilakis beni mutlu eder. MESKİ’nin 4 - 4’lük bir hizmet anlayışı ile hareket etmesi, yönetilmesi bir başkan için önemlidir. Bu açıdan denetim hakkınızdır” diye konuştu.
MUHALEET; İDARİ VE DİSİPLİN SORUŞTURMASI AÇILMASINI İSTİYOR
MHP Grup Sözcüsü Mehmet İlker Yalçın ise CHP’li yönetime can alıcı bir soru yöneltti. Yaşana skandal hesap hataları ile ilgili soruşturma açılıp açılmayacağını soran Yalçın, “Genel müdürün aktardığına göre 2024’deki eksiklikler giderildi. Fakat demek ki biz 2024 kesin hesabını verilen yanlış çizelgeler bilgilerle kabul etmişiz. Düzeltiliyorsa ki öyle söylendi, raporu yanlış bilgilerle kabul etmişiz.
Fakat benim naçizane ricam şu; Büyükşehir Belediye Meclisine eksik, hatalı, yanlış ne isim koyarsanız koyun, bu bilgileri vererek, bizim o zaman eleştireceğimiz konular varsaydı da bunu engelleyen 2024 yılındaki bu çizelgeleri yapan arkadaşlarla ilgili idari ve disiplin soruşturması açılmasını istiyorum.
Çünkü hep beraber burada el kaldırdık. Ama şuanda Sayıştay raporu ile bunun hatalı olduğunu görüyoruz. Liyakat meselesi diyemeyeceğim. Bu hatalı ise işin muhasebe kısmındaki arkadaşlar sıralı amirleri ile beraber en azından bunu nasıl yaptınız arkadaş diye sorulması gerektiğini meclis adına talep eriyorum.
CHP’Lİ SEÇER SORUŞTURMAYA İNCELEMEYE BIRAKTI
Vahap Seçer ise “Sayıştay denetimleri rutin yapılır ve yapılan denetimler bir usul hatasının olup olmadığını ortaya koyar. Bu bulgular doğaldır 2024’de de 2025’de de 2026’da olacaktır. Diğer büyükşehir veya ilçe belediyelerini de karı karşıya olduğu bir durum. Bu konular neticeye tesir eden konular değil, teknik konular. Ama her he olursa olsun bu hataları MESKİ gibi önemli bir kurumun mali hizmetler daire başkanlığının yapmaması gerekiyor. Bu konuda gerekli hassasiyeti göstereceğiz. Genel müdür ve yetkili arkadaşlarla geriye dönük bir değerlendirme yapacağız ve gerekli bir şey var ise bunu da yerine getireceğiz” yanıtı verdi.